Acne

Acne

Wat is acne?

Acne vulgaris oftewel acne is de medische term voor (jeugd)puistjes. We spreken van acne als er een ontsteking optreedt van de talgklierfollikel. Er spelen verschillende factoren een rol bij het ontstaan van acne. Vaak begint acne in de puberteit, wanneer de huid onder invloed van hormonen allerlei veranderingen ondergaat. De talgklieren in het gezicht, op de rug en de borst worden groter en produceren meer huidvet of talg. De huid wordt bovendien ook dikker van samenstelling. Als er te veel talg wordt aangemaakt dan kan de talg zich ophopen en dan kan de uitgang van de talgklier, de porie, verstopt raken. Dit worden mee-eters of comedonen genoemd. Deze zitten vaak bij mensen op de neus en kin.

De ophoping van huidvet wordt verergerd door verdikking van de porie, waardoor deze opening extra klein wordt.

In de talgklieren zitten verschillende bacteriën, die zich snel kunnen vermeerderen en dan de talg omzetten in vetzuren. Door de ophoping van talg en de irriterende vrije vetzuren zet de verstopte talgklierfollikel steeds meer uit en scheurt deze uiteindelijk open. De irriterende stoffen komen in de omringende gezonde huid terecht en veroorzaken een ontsteking. Dit noemen we dan pukkels en puistjes. 

Bij wie komt acne voor?

Acne komt bij bijna 9 op de 10 mensen voor in de leeftijd van ongeveer 12 tot ongeveer 24 jaar. Acne kan in verschillende vormen voorkomen. Naast mee-eters (comedonen) zien we ook rode bultjes (papels), puistjes (pustels) en/of onderhuidse ontstekingen (noduli en cysten), in wisselende combinaties en in meer of minder ernstige mate.

Welke fabels bestaan er over het krijgen van puistjes?

Er bestaan veel fabels over het krijgen van acne. Onderzoek heeft laten zien dat acne niets te maken heeft met het eten van fastfood zoals hamburgers en patat of het hebben van een voedselallergie. Een vitaminetekort of slechte hygiëne hebben ook niets te maken met het krijgen van pukkels of puisten.

Welke soorten acne zijn er?

  • acne vulgaris
  • acne conglobata
  • acne fulminans
  • Acne neonatarum (acne bij baby’s)
  • Acne tarda (acne bij volwassenen)
  • acne ectopica of acne inversa (hidradenitis suppurativa)

Acne vulgaris

Acne vulgaris is de meest voorkomende vorm van acne. “Vulgaris” betekent “gewone” acne. Deze vorm kunnen we naar ernst verdelen in milde-, matig ernstige-, of ernstige acne.

Acne conglobata

Acne conglobata komt voornamelijk bij mannen voor en blijft vaak lang na het 20e jaar bestaan. De ontstekingen die ontstaan zijn veel heviger dan bij ‘gewone’ acne. Het komt meer voor op de schouders, de rug en de borst dan in het gezicht.

Kenmerken van deze acne vorm zijn de grote onderhuidse knobbels en abcessen (met pus gevulde holtes), die uiteindelijk genezen maar wel lelijke (zelfs keloïd) littekens achterlaten.

Acne fulminans

Acné fulminans is een zeer heftige (en gelukkig zeldzame) vorm van acne die heel plotseling begint. Het lijkt erg op acne conglobata. Het verschil met acne conglobata is vooral dat de persoon ook ziek is. Gewichtsverlies en gewrichts- en spierpijnen kunnen optreden. De oorzaak van acne fulminans is onbekend. Behandeling moet met spoed worden begonnen en kan bestaan uit antibiotica, corticosteroïden (oraal) of isotretinoine.

Acne neonatorum

Acne neonatorum of baby-acne komt vrij vaak voor bij pasgeboren baby’s, hierbij ontstaan er kleine acne-puistjes in het gezicht. Dit gebeurt onder invloed van hormonen (androsteron, testosteron e.a.). De verschijnselen zijn bijna altijd mild en verdwijnen vanzelf. Behandeling is vrijwel nooit nodig, maar zou kunnen bestaan uit benzoylperoxide lokaal.

Acne Tarda

Acne tarda lijkt in alles op gewone acne. Er kunnen puistjes op de gebruikelijke, voor acne-gevoelige huidgebieden voorkomen, zoals in het gezicht, de borst en op de rug. Ook mee-eters kunnen voorkomen. Wanneer er sprake is van verstoringen in de hormoonhuishouding bij vrouwen (zoals polycysteus-ovariumsyndroom/PCOS) kunnen er ook veranderingen zoals toegenomen lichaamsbeharing, gestoorde menstruatiecyclus en stemverandering optreden. In die gevallen zal de dermatoloog de patiënt meestal doorverwijzen naar de endocrinoloog of gynaecoloog voor nader onderzoek.

Acne inversa/ hidradenitis suppurativa

Bij acne inversa zien we puistjes op ongewone plaatsen, zoals in de oksels, de liezen en op de billen. Mee-eters vormen een belangrijke aanwijzing dat het om acne gaat. De steeds terugkerende ontstekingen en abcessen kunnen de patiënt veel ongemak bezorgen. Deze vorm van acne komt meestal voor na het 20e levensjaar. Andere termen zijn ook wel acne ectopica of hidradenitis suppurativa.

Welke behandelingen zijn er mogelijk bij acne?

De huidtherapeut behandelt veel vormen van acne en acnelittekens, vaak in samenwerking met een huisarts of medisch specialist. De arts of medisch specialist kan middelen voorschrijven die de ontstekingen remmen, de groei van bacteriën verminderen of die de talgvorming remmen. 

Acne is bij iedereen anders en daarom wordt er per persoon een individueel behandelplan opgesteld. Tijdens de intake wordt er gekeken naar de staat waarin de huid verkeerd. Bijvoorbeeld of er veel actieve ontstekingen aanwezig zijn of dat er vooral nog “rest acne”, zoals vlekjes en littekens zijn.

Behandelingen die de huidtherapeut kan uitvoeren bij acne zijn:

  • Manueel reinigen van de huid
  • Chemische peelings
  • Microneedling
  • Thuis/product adviezen

De huidtherapeut reinigt uw huid intensief en stimuleert het herstel van uw huid. Hierdoor komt de acne tot rust en verbetert de huidstructuur. Daarnaast kan eventuele rest acne(littekens) behandeld worden.